De geschiedenis van Dronten – 21 april 2013

De geschiedenis van Dronten

Komende september wonen we al weer 12 jaar in Dronten. Voor ons de langste tijd dat we in één huis hebben gewoond en we zijn voorlopig ook niet van plan hier weg te gaan. Daarvoor hebben we een veel te fijn huis en past Dronten precies bij onze manier van leven. Een groot uitgevallen dorp waar je uit eten kunt gaan bij diverse nationaliteiten, waar een theater met bioscoop en een ruim winkelcentrum zijn. En sinds december ook een treinstation. Geen stad met alle drukte van dien. Maar de gemeente positioneert zich nu wel als stad. wapen dronten

Het leek me wel leuk eens in de geschiedenis van Dronten te duiken. Het enige dat ik wist was dat de eerste echte woningen in  1962 werden opgeleverd. En ik wist ook dat vroeger veel televisie-uitzendingen vanuit de oude Meerpaal werden uitgezonden. Jan wist er meer van omdat hij hier vanaf 1962 al kwam wonen en zijn ouders tot de eerste honderden inwoners behoorden met hun inmiddels tot dertien personen uitgegroeide gezin. Inmiddels zijn ze allemaal uitgevlogen en wonen de moeder van Jan, een broer en wij hier nog maar.

De gemeente Dronten is een jonge gemeente. Ze bestaat pas sinds 1972. Tot de gemeente Dronten horen ook de dorpen Biddinghuizen en Swifterbant en alle drie de dorpen zijn echter als woongemeenschappen ouder. Al in 1962 kwamen de eerste bewoners naar Dronten, in oktober 1963 naar Biddinghuizen en een maand later vestigden zich de eerste inwoners in Swifterbant. De oudste woongemeenschap is echter de nederzetting Roggebotsluis geweest.  Van 1958 tot 1968 woonden hier de eerste dorpelingen in houten barakken.

‘Waarlijk, ons leven is te kort om wanneer wij iets tot stand willen brengen, het volmaakte te bereiken en geen fout te begaan. Veel beter is het daarom van tijd tot tijd maar eens door te tasten of door te hakken, op gevaar af zo en dan eens een fout te begaan.’

Dr. Ir. C. Lely

De Zuiderzee.
Al in de 17e eeuw werden in ons land binnenmeren drooggemalen met behulp van windmolens, waardoor niet alleen vruchtbare grond werd verkregen maar ook het gevaar van oeverafslag en overstroming werd voorkomen. Zware stormvloeden bleven echter de lage landen rond de Zuiderzee teisteren, vooral omdat in de Middeleeuwen een open verbinding met de Noordzee was ontstaan. Van grote delen van het omliggende land heeft de zee zich in de loop van de tijd meester gemaakt, terwijl eveneens grote gebieden van tijd tot tijd onder water liepen.

Inpoldering
De in 1886 door particulieren opgerichte Zuiderzeevereniging bestudeerde de afsluiting van de Zuiderzee, om tot een betere waterbeheersing te komen voor de randgebieden. Over landaanwinning ten behoeve van de landbouw werd in die tijd, toen de landbouw een minder goede tijd doormaakte, nog niet gerept. Het lelywas ir. C. Lely, die het onderzoek naar de technische uitvoerbaarheid en de economische wenselijkheid van de afsluiting en eventuele inpoldering van de Zuiderzee leidde.

Tweede wereldoorlog
De Tweede Wereldoorlog vertraagde de plannen, maar toen in 1950 gelden uit het Marshall-plan voor de inpoldering beschikbaar kwamen, besloot de regering een begin te maken met de werkzaamheden voor de Oosterpolder. Met de bouw van de ringdijk werd nog dat jaar begonnen. Eerst werden de bouwputten gemaakt voor de gemalen Wortman (bij Lelystad-Haven), Colijn (bij Roggebotsluis) en Lovink (bij Harderwijk).

Drooglegging en naamgeving
De naam Dronten, die aan de eerste in Oostelijk Flevoland te bouwen woonkern is gegeven, werd ontleend aan het westelijk van Kampen gelegen poldergebied Dronthen. De stedenbouwkundige ir. J.J.van Tol kreeg in 1958 opdracht een structuurplan te maken. Na enkele bijstellingen kwam er een plan voor een woonkern van 20.000 inwoners. 29 juni 1957 werd Oostelijk Flevoland officieel droog verklaard. Er lag een onafzienbare moddervlakte, die vanaf dat moment geschikt moest worden gemaakt voor wonen, werken en recreatie. Voor de huisvesting van de arbeiders bouwde de gemeente Kampen extra woningen en werden barakkenkampen ingericht bij Roggebotsluis en Dronten. Later ook bij Biddinghuizen en Swifterbant. In de eerste plannen werd uitgegaan van tien kernen, net zoals in de Noordoostpolder kleine kernen rondom een centrale hoofdplaats. Door veranderende opvattingen over vervoer (toenemend gebruik van bromfiets en auto) en de ervaring dat de kernen in de Noordoostpolder te klein waren gebleken, werd dit aantal verminderd. In verschillende stappen van de planfase werd het aantal kernen gereduceerd tot uiteindelijk drie: Dronten, Biddinghuizen en Swifterbant. Bij de start van de bouw in 1960 waren de plaatsen  Larsen en Zeewolde nog opgenomen in de planning. Ook deze twee plaatsen zijn uiteindelijk niet gerealiseerd. In 1965 werd definitief besloten slechts drie kernen te bouwen. De naam Zeewolde is later gebruikt voor een andere plaats in de Zuidelijk Flevoland. vliegtuigmonumentBij de bouw van Dronten werden verschillende wrakken gevonden van vliegtuigen uit de  Tweede Wereldoorlog, om de slachtoffers daarvan te herdenken is het Vliegersmonument geplaatst. Dat monument staat midden in het dorp bij het grote plein bij het gemeentehuis. Jaarlijks zijn daar de herdenkingen op 4 mei met de Engelsen en hun familie uit de gevonden vliegtuigwrakken en van de overleden bemanningen.


CAH
De komst van de Christelijke Hogere landbouwschool uit Ede betekende voor Dronten het eerste hoger onderwijs. In 1964 werd even buiten het dorp Dronten een tijdelijk gebouw geplaatst voor materialen en werktuigen. De school kreeg tevens de beschikking over 102 hectare grond voor akkerbouw en veeteelt.

De Meerpaal
meerpaalDe Amsterdamse architect Frank van Klingeren schiep De Meerpaal, een overdekte ruimte met theater naar Grieks model. In 1966 begonnen de bouwwerkzaamheden aan dit ontmoetingscentrum (kosten ruim 3 miljoen gulden). Eerste directeur was Ton van Horen. In 1967 vond tijdens een bezoek van de koningin aan Dronten de officiële opening plaats. In 1970 werd Bert Hoogeveen de opvolger van Ton van Horen als directeur. En wie herinnert zich niet de programma’s ‘Ren je rot’ met Ria Bremer vanuit deze inmiddels prachtig verbouwde Meerpaal?

Gemeente
Op 23 maart 1971 besloot de Tweede Kamer, op voorstel van minister Beernink van Binnenlandse Zaken, tot instelling van de gemeente Dronten. De nieuwe gemeente zou niet bij één van de bestaande provincies worden ingedeeld, maar voorlopig onder Binnenlandse Zaken ressorteren.
Eind 1971 werden verkiezingen voor de eerste gemeenteraad gehouden. Er waren 15 zetels te verdelen.

Tegenwoordig
De gemeente Dronten  telt 40.654 inwoners (1 november 2012, bron: CBS
) op een oppervlakte van 334 km2 De stad Dronten telt zelf 27.871 inwoners (1 februari 2012).

We zijn blij hier te wonen, heel centraal in het land, in  een ‘stad’ met een geschiedenis, ook al is die nog maar kort maar wel heel bijzonder. En ik hoop dat jullie het leuk vinden deze geschiedenis te lezen.

Tot de volgende keer!